یاشاسین آذربایجان

( GÜLÜSTAN poemasi ( Bəxtiyar vahabzadə

tabrizli — Tue, 15 Dec 2009 14:29:18 GMT

GÜLÜSTAN poemasi
Bəxtiyar vahabzadə

Azərbaycanın birliyi və istiqlaliyyəti
uğrunda çarpışan Səttar xan,
Şeyx Məhəmməd Xiyabani
və Pişəvərinin əziz xatirəsinə

I-ci Hissə

İpək yaylığıyla o, asta-asta
Silib eynəyini gözünə taxdı.
əyilib yavaşca masanın üstə
Bir möhürə baxdı, bir qola baxdı.

Kağıza həvəslə o da qol atdı,
Dodağı altından gülümsəyərək.
Bir qələm əsrlik hicran yaratdı,
Bir xalqı yarıya böldü qılınc tək.

Öz sivri ucuyla bu lələk qələm
Dəldi sinəsini Azərbaycanın.
Başını qaldırdı,
Ancaq dəmbədəm
Kəsdilər səsini Azərbaycanın.

O güldü kağıza qol çəkən zaman,
Qıydı ürəklərin hicran səsinə.
O güldü haqq üçün daim çarpışan
Bir xalqın tarixi faciəsinə.

Əyləşib kənarda topsaqqal ağa,
Hərdən mütərcimə suallar verir.
Çevrilir gah sola, baxır gah sağa,
Başını yellədib təsbeh çevirir.
Qoyulan sərtlərə razıyıq deyə,
Tərəflər qol çəkdi müahidəyə...
Tərəflər kim idi? Hər ikisi yad!
Yadlarmı edəcək bu xalqa imdad?!

Qoy qalxsın ayağa ruhu Tomrisin,
Babəkin qılıncı parlasın yenə.
Onlar bu şərtlərə sözünü desin,
Zənciri kim vurdu şir biləyinə?

Hanı bu ellərin mərd oğulları?
Açın bərələri, açın yolları.
Bəs hanı bu əsrin öz Koroğlusu-
Qılınc Koroğlusu, söz Koroğlusu?

Babaların şəni, şərəfi, əlbət,
Bizə əmanətdir, böyük əmanət...
Yoxmu qanımızda xalqın qeyrəti?
Belə saxlayarlar bəs əmanəti?
Qoy ildırım çaxsın, titrəsin cahan!
Ürəklər qəzəbdən
coşsun, partlasın.
Daim haqq yolunda qılınc qaldıran
İgid babaların goru çatlasın.

Qoy əysin başını vüqarlı dağlar,
Matəmi başlandı böyük bir elin.
Mərsiyə söyləsin axar bulaqlar,
Ağılar çağırsın bu gün qız, gəlin!..

Tərəflər sakitdir, qəzəbli deyil,
Məhv olan qoy olsun, onlara nə var.
İmzalar atılır bir-bir, elə bil,
Sevgi məktubuna qol çəkir onlar.

Atıb imzasını hər kəs varağa,
əyləşir sakitcə keçib yerinə.
Eynəkli cənabla, təsbehli ağa,
Qalxıb əl də verir biri-birinə.

Onların birləşən bu əllərilə
Ayrılır ikiyə bir el, bir Vətən.
Axıdıb gözündən yaş gilə-gilə,
Bu dəhşətli hala nə deyir Vətən?

Bir deyən olmadı, durun ağalar!
Axı, bu ölkənin öz sahibi var.
Siz nə yazırsınız bayaqdan bəri,-
Bəs hanı bu yurdun öz sahibləri?

Bəs hanı həqiqət, bəs hanı qanun?
Qocadır bu yurdun tarixi, yaşı.
Bəs hanı köksünə sərhəd qoyduğun,
Bir vahid ölkənin iki qardaşı?

Görək bu hicrana, bu müsibətə,
Onların sözü nə, qərəzi nədir?
Bu xalq əzəl gündən düşüb zillətə,
Öz dogma yurdunda yoxsa kölədir?

Necə ayırdınız dırnağı ətdən-
Ürəyi bədəndən, canı cəsəddən?
Axı, kim bu haqqı vermişdir Sizə,
Sizi kim çağırmış Vətənimizə?

Neçə vaxt səngərdə hey ulaşdılar,
Gülüstan kəndində sövdalaşdılar.
Bir ölkə ikiyə
Ayrılsın deyə!..

Göy də guruldamış deyirlər o gün,
Çölləri, düzləri buludlar sarmış.
O göy gurultusu ulu Babəkin Ruhuymuş,
hönkürüb fəryad qoparmış.

Gülüstan kəndinin gül-çiçəkləri
Bir günün içində soldu-saraldı.
"Gülüstan" bağlandı, o gündən bəri,
Bu kəndin alnında bir ləkə qaldı.

Bağrı köz-köz oldu "Yanıq Kərəmin"
Tellər inildədi, yandı, nə yandı.
Aşığın sazında daha bir həzin,
Daha bir yanıqlı pərdə yarandı.

Həmin gün ölkəni apardı sel, su,
Tutuldu çöhrəsi günün, ayın da.
Qoca Nəbatinin eşqi, arzusu,
O gün batmadımı Arpa çayında?

Ağlayıb dağlardan əsən küləklər,
Bu məşum xəbəri aləmə yaydı.
Sanki dilə gəldi güllər, çiçəklər:
"Bu isə qol qoyan qollar sınaydı".

Arazın suları qəzəbli, daşqın,
Sirin nəğmələri ahdır, haraydır.
Vətən quşa bənzər, qanadlarının
Biri bu taydırsa, biri o taydır.

Quş iki qanadla uçar, yüksələr,
Mən necə yüksəlim tək qanadımla?
Ürəklər bu dərddən tüğyana gələr,
Axar gözümüzdən yaş damla-damla.

Cənablar, bir anlıq düşündünüzmü?
Verdiyiniz hökmün ağırlığını?
Bu hökmün dəhşəti əllimi, yüzmü?
Biz necə götürək bu göz dağını?..

Başı kəsiləndə bu məğrur elin
Qəlbin ağrısını hiss etdinizmi -
Qoca Füzulinin, igid Babəkin
Etiraz səsini eşitdinizmi?
Cənablar, bir damcı mürəkkəblə siz
Düsünün, nələrə qol çəkmişsiniz?

Bir damcı mürəkkəb, bir vətəndaşı
Qanına bulayıb ikiyə böldü.
Bir damcı mürəkkəb olub göz yaşı
İllərlə gözlərdən axdı, töküldü.

Min ləkə vurdular şərəfimizə
Verdik, sahibimiz yenə "ver" - dedi.
Lap yaxsı eləyib doğrudan, bizə
Biri "baran" - dedi, biri "xər" - dedi.
Bizi həm yedilər, həm də mindilər,
Amma dalımızca gileyləndilər.

Hökmü gör nə qədər böyükmüş anın
Möhür də basdılar varağa təkrar.
Yox, varağın deyil, Azərbaycanın
Köksünə dağ boyda dağ basdı onlar.

İmzalı, möhürlü ey cansız varaq,
Nə qədər böyükmüs qüvvətin, gücün.
Əsrlər boyunca vuruşduq, ancaq
Sarsıda bilmədik hökmünü bir gün.

Ey kağız parçası, əvvəl heç ikən,
Yazılıb, qollanıb yoxdan var oldun.
Böyük bir millətin başını kəsən,
Qolunu bağlayan hökmdar oldun.

Bir eli ikiyə paraladın sən
Özün kağız İkən paralanmadın.
Köksünə yazılan qəlb atəşindən,
Niyə alıçmadın, niyə yanmadın?

Araz sərhəd oldu, əsdi küləklər,
Sular yatağında qalxdı, köpürdü.
Üstü dama-dama taxta dirəklər,
Çayın kənarında səf çəkib durdu.

Sular, sizdən təmiz nə var dünyada?
Ləkədən xalidir axı qəlbiniz.
Bağrınız alışıb niyə yanmadı
Bu çirkin əmələ qol qoyanda siz?

Ey Araz, səpirsən göz yaşı sən də,
Keçdikcə üstündən çölün, çəmənin.
Səni arzulara sədd eyləyəndə,
Niyə qurumadı suların sənin?

Dayanıb Arazın bu tayında mən
"Can qardaş" deyirəm, o da "can" deyir.
Ey zaman, sorğuma cavab ver, nədən
Səsim yetən yerə, əlim yetməyir?..

Qarışıb gözümdə, qarışıb aləm
Dərd-dərdi doğrayır, qəm-qəmdən keçir.
Arazın üstündən keçə bilmirəm,
Araz dərdim olub sinəmdən keçir.

Taxta dirəkləri torpağa deyil,
Qoydular Füzuli divanı üstə.
Yarıya bölündü yüz, yüz əlli il
Gəraylı, bayatı, muğam, şikəstə.

Dəmir çəpərləri eşqim, diləyim,
Tarixim, ənənəm üstə qoydular.
Yarıya bölündü canım, ürəyim,
Yarıya bölündü Arazda sular.

Taxta dirəkləri qoydular ax, ax!
Qəlbimin, ruhumun, dilimin üstə.
Biz güldük, ağladıq, yenə də ancaq
Bir sazın, bir telin, bir simin üstə.

Ürəkdən ürəyə körpü? Bir dayan!
Dərdimiz dinirsə, bir sazın üstə
Şəhriyar yaralı misralarından
Körpü salmadımı Arazın üstə?!

Bu taydan o taya axışdı sel tək
Gözə görünməyən könül telləri.
Bu selin önünü nə çay, nə dirək
Kəsə bilməmişdir yüz ildən bəri.

Ağalar bilmədi birdir bu torpaq
Təbriz də, Bakı da Azərbaycandır.
Bir elin ruhunu, dilini ancaq
Kağızlar üstündə bölmək asandır.

Böl, kağız üstündə, böl, gecə-gündüz,
Torpağın üstünə dirəklər də düz,
Gücünü, əzmini tök də meydana,
Qosundan, silahdan sədd çək hər yana.
Torpağı ikiyə bölərsən, ancaq
Çətindir bədəni candan ayırmaq!

Ayırmaq kimsəyə gəlməsin asan
Bir xalqın bir olan dərdi-sərini.
O taydan bu taya Mustafa Payan
Oxuyur Vahidin qəzəllərini.

Dolandı zəmanə, döndü qərinə,
Şairlər od tökdü yenə dilindən.
Vurğunun o həsrət nəğmələrinə
Şəhriyar səs verdi Təbriz elindən:

"Heydər baba, göylər qara dumandı,
Günlərimiz bir-birindən yamandı.
Bir-birindən ayrılmayın, amandır,
Yaxşılığı əlimizdən aldılar,
Yaxşı bizi yaman günə saldılar.

Bir uçaydım bu çırpınan yelinən,
Qovuşaydım dağdan aşan selinən,
Ağlaşaydım uzaq düşən elinən.
Bir görəydim ayrılığı kim saldı,
Ölkəmizdə kim qırıldı, kim qaldı".

1959

اوستاد شهریارا مکتوب

tabrizli — Fri, 14 Aug 2009 08:44:18 GMT

بير اليمده قلم، بير الده كاغاز
خياليم بويلانير دامدان، دوواردان
باشيمدا يار باغين گزمك هاواسي
قاپيلار باغليدير، يول تاپيم هاردان

حاصارين داليندا كٶنول وئرديييم
او يار بير باغ ساليب، سويو بولوردان
هايواسي كهروبا، ناري ياقوتدان
تاغي فيروزه دن، ديواني گولدن

ماوي ائيوانيندا ساز چالير زٶهره
بوروجوندا ياي چكيب، دايانيب كئيوان
لاييقي وار گيره م قصرينه من ده
قيللي پاپاغيملان، سينيق سازيملان؟

او بو ائحتيشاملا، بو طمطراقلا
قاپيسين اوزومه آچماسا نه وار
شاهلا رعييتين صٶحبتي توتماز
من بير اوبالييام، اودور شهرييار

گره ك روخصت آلام حئيدربابا´دان
"يوخ" جاوابي بلكه منه وئرمه سين
بير ده شهرييار´دان فرمانيم واردير
"شاعير بير بيريني اولور گٶرمه سين؟"

يوخ، من ده سهند′ه م، باشيم اوجادير
ايچيمده سٶنمه يه ن عئشق آتشي وار
منده صفاسي وار گوللو باهارين
باشيمي توتسا دا قارا بولودلار

لاله لي چيچه كلي چمنلريمده
گليب يورد سالسا دا چوبان-چولوقلار
يالواررام صفامدان اوز دٶنده رمه سين
شهرييار´ا لاييق "شاه يوردو"م دا وار

كٶنلوم هاواسييلا قول-قاناد آچير
قاف قالاسين آلماق دئيه اوجالير
قالخديقجا بوي آتير داش دووارلاردا
آليجي ترلانيم يورولور، قالير

دووارلار، دووارلار، پولاد اولساز دا
آلماز ميشار اوللام، كسيب بيچه ره م
كولونگون بورج آللام فرهاد بابا´نين
بيسوتون اولساز دا، چاپيب گئچه ره م

دووارلار، دووارلار، يول وئرين گئچيم
وولقانام، نفسيم توفان قوپارار
بولودام، ساللانسا قاشيم-قاباغيم
آغلارام، عالمي سئللر آپارار

بير اليمده اود وار، بير اليمده سو
بير اوزوم قاراقيش، بيري باهاردير
دوستا، ايسته كلييه ايستي قوينوم وار
دوشمانا باخيشيم شاختادير، قاردير

ايچيمده بوغولور داديم، هاراييم
نه دووار هاييما هاي وئرير، نه يار
نه داشدان سس چيخير، نه ده قارداشدان
سانكي بوشلوقلاردا ايتير دالقالار

بيلميره م بلكه ده بو بير خيالدير
يا دا كي سئحردير مني آلدادان
دئييرلر ديلبريم بولور قصرينده
داردادير، آسيليب تپه ساچيندان

سهند´ي قورخوتماز نه ساراي، نه سئحير
محببت دئييله ن بير افسونوم وار
هم ايسم-ي اعظم´دير، هم ايسم-ي شب´دير
باغلي قاپيلاري اوزونه آچار

آچيلين، آچيلين باغلي قاپيلار
محببت نامينا، ايسته ك نامينا
ارييين، تٶكولون دمير قيفيللار
كٶنول خاطيرينه، اوره ك نامينا

گلير قولاغيما اينيلتيلري
بوردا بير شئر داردا قاليب باغيرير
دوغرودان دا من بير "مورووتسيز"ه م
قارداشيم داردادير، مني چاغيرير

چكيلين، چكيلين، يول وئرين گئچيم
اوره ييم آليشيب، آلوو ساچارام
شهرييار بوينونا زنجير وورالار
چئينه ره م، گميرره م، دارتيب آچارام

ايشله يير قولوما دمير پاخلالار
زنجير قيجيقديرير، سانجير اتيمي
جان قارداش، هله ليك باغيشلا مني
دئيه سه ن اونوتدون اسارتيمي

عزيز شهرييار´يم، باغيشلا مني
اينجيمه، داريلما، فيكرين هاردادير؟
مورووتسيز دئييل سنين قارداشين
آنجاق سنين كيمي او دا داردادير

اٶزون دئمه دين كي بيزيم ائللرده
وكيل مووككيلين خرجيني چكه ر،
آنا عئشق اوجاغي سٶنمه سين دئيه
اوره ين اريده ر، چيراغا تٶكه ر؟

هر ياني بيلميره م، بيزيم ديياردا
هئچ ده خيال دئييل، دوستلوق، محببت
آنجاق ايشيق ساچان ايستي گونه ش ده
بعضن بولود آلتدا گيزله نه ر، البت

نه بيليم بلكه ده سولطانيم قارداش
ايشين عئيبي بيزيم اٶزوموزده دير
همين بو ايلقارين دوشگونويوك بيز
گوناه ياددا دئييل، گوناه بيزده دير

بير اوووج كلكباز، قومارباز ايله ن
پاكباز اولموشوق، پاك اوتوزموشوق
مرد ايكن، نامرده رحم ائيله ميشيك
ايندي نامردلره مٶحتاج اولموشوق

دٶولتلييه ساخسي لازيم اولاندا
ووروب سينديرميشيق اٶز كوزه ميزي
چيخديغيميز قيني به يه نمه ميشيك
بيز ائلي آتميشيق، ائل آتيب بيزي

ائليميزه نه گون آغلاميشيق بيز؟
باغين شاختا ووروب، بوستانين ياريب
ائل بيزه نئيله سين، نه گون آغلاسين؟
آغزي اوچوقلاييب، ديلي باغلانيب

ايندي اولان اولوب، گئچديلر گئچيب
جالانان سو بير ده كوزه يه دولماز
دالدان آتيلان داش توپوغا ده يه ر
گٶز ياشي تٶكمكله ن يارا ساغالماز

بو گون من سهند´ه م، سن شهرييار´سان
گل باشين اوجالداق قوجا تبريز´ين
بير كره يادلارين داشيني آتاق
چكه ك قايغيسيني اٶز ائليميزين

وفاسيز گوللرين اوستوندن اوچاق
قوناق صداقتلي ائل قوجاغينا
سٶنمه ز عئشقيميزدن بير پئيوند سالاق
ائلين شاختا وورموش گول بوداغينا

شاعيريم، دونياني نئجه گٶرورسه ن
دوز يئييب، دوز قابين سينديرانلار وار
قدير بيله ن يارا جان قوربان ائيله
قدير بيلمه يه نه حئييفدير ايلقار

اٶزگه چيراغينا ياغ اولماق بسدير
دوغما ائللريميز قارانليقدادير
يانيب، يانديرماياق يادين اوجاغين
ائويميز سويوقدور، قيشدير، شاختادير

دئميره م، يانماياق آلوولانماياق
يانماسين، نئيله سين يازيق پروانه؟
يانماياق وفاسيز يارين اودونا
ياناق ائليميزه، ياناق وطنه!

بير يئرده قالماقدان داريلديق، اٶلدوك
دوغما يوردوموزو دولاناق، گزه ك
ائل ايله ن آغلاياق، ائل ايله ن گوله ك
اينجيميزي وطن ساپينا دوزه ك!

او عزيز ديياردا، دوغما شهه رده
شاعيري جوشدوران صحنه لر چوخ وار
نيسگيللري چوخدور دردلي تبريز′ين
بيري سن اٶزونسه ن، عزيز شهرييار!

بورج آلتيندا ياشاماق ياماندير، قارداش
بورجلويوق، بورجلويوق هم من، هم ده سن
گٶر نه روزيگاردا، گٶر نه گونده دير
شهرييار بسله يه ن بو ائل، بو وطن!

چكه ك شئعر توپون، هايدي، قارداشيم
سن حئيدر بابا′يا، من ده سهند′ه
شاعيرين سيلاحي نغمه دير، سٶزدور
نغمه ميز ياييلسين شهه ره، كنده

يازاق، هر ميصراعيميز بير بايراق اولسون
حقيقت بايراغي، ظفر بايراغي
پارلاسين ماياق تك، يانسين چيراق تك
گله جك ماياغي، اومود چيراغي

اينديليك ضعيف بير داملا اولساق دا
سوزوله ك، ييغيلاق، گٶل اولاق، آخاق
قاريشيق چايلارا، داشقين سولارا
دره لردن گئچه ك، دنيزه چاتاق

شيلتاق لپه لره قوشولاق، جوشاق
سوزه ك دالقالاردا سونالار كيمي
گون وورسون، ياغيشلي بولودا دٶنه ك
اوچاق، هاوالاناق دورنالار كيمي!

اسسين اوستوموزه سويوق كوله كلر
بوزاراق، توتولاق، قارالاق، ياغاق
سئل اولاق، آغناياق اوجا داغلاردان
يئرلي قايالاري ديبيندن قازاق!

داغلاري قوپاراق، دره لر دولسون
كٶپوكلو سولاري جالاياق دوزه
ياشارسين قوروموش كوللاريم كٶكو
باهاري قايتاراق وطنيميزه

چايلارا سد ووراق، ظولمه حد ووراق
حاقلارا تاپشيراق حاققي هر يئرده
قيسير قومساللارا جومماسين سولار
زميلر گٶز گٶيه تيكمه سين بير ده

كسه ك عداوتين، كينه نين كٶكون
عئشقدن يئني بير قورولوش قوراق
مينه ك شاهابلارا، ايلديريملارا
گئده ك اولدوزلارا، گونه شه قوناق

سحر بولاغينين آريداق گٶزون
ايشيقلار قايناسين، خارراخار آخسين
چيزينسين يالينجيق، چيلپاق مئشه لر
بو داغلار دٶشونه گول-چيچه ك تاخسين

سهند ده گول آچسين، حئيدربابا دا
اوزه رينده چادير قورسون شهرييار
باخاق چيچه كله نه ن يوردا، شئعر يازاق
شاعير ده بختييار، شئعر ده بختييار!

شاعيريم، يوبانما، يولدادير كروان
قولاق آس، دونيادا گٶر نه بير سسدير
باغريني سيخماسين آتيلان توپلار
قيريلان زنجيردير، سينان قفسدير

بولود قره چورلو

نوروز سؤزلری

tabrizli — Sat, 07 Mar 2009 12:29:18 GMT

بير نوروز بايرامی بير داها گلدی . بو بايرامی اؤنجه ليكله ميلتيميزه ، اولوسوموزا

موبارك اولسون دئييب و موتلو گونلر بوتون ميلتيميزه ديله ييرم .

Bir noruz bayramı bir daha gəldi . Bu bayramı öncəliklə millətimizə

ulusumuza mubarək olsun deyib və mutlu günlər bütün millətimizə diləyirəm

«««

بايرامينيز موبارك ، اوره گينيز اوميدلی ، اوميدلرينيز آتلی ، سئودانيز قانادلی

سئوينجينيز قاتلی سوفره نيز دادلی يئرينيز تاختلی عؤمرونوز بختلی ، ائوينيز بركتلی

اولسون .

Bayramınız mubarək , ürəyiniz ümüdlı , ümüdləriniz atlı , sevdaniz qanadlı

sevinciniz qatlı , sofrəniz dadlı , yeriniz taxtlı , Ömrünüz bəxtlı , eviniz

bərəkətlı olsun

«««

آرزيم بودور بايرامدا اوره كلردن گئتسين بوز ، غوصه ـ غمين يوخ اولسون ، سئوگی

پايين چوخ اولسون ! نوروز بايرامينيز موبارك !

Arzım budur bayramda ürəklərdən qetsin buz , qussə - ğəmin yox olsun

sevgi payin çox olsun ! Noruz bayramınız mubarək

«««

كوسنلرين بايرش ديغی ، سئونلرين بير آرايا گلدييی ، گؤزه ل دويغولارلا دولو گونلرين

ان ده يرلی لريندن اولان نوروز بايرامينيز قوتلو اولسون .

Küsənlərin barıştığı , sevənlərin bir araya gəldiyi , gözəl duyğularla dolu

günlərin ən dəyərlilərindən olan noruz bayramınız qutlu olsun

«««

گلدی باهار بايرامی ، ايلين گؤزل بايرامی ، قدملرين خوش اولسون نووروز دئيير

هامی . نوروز بايرامينيز موبارك !

Gəldi bahar bayramı , ilin gözəl bayramı , qədəmlərin xoş olsun Novruz deyir

hamı . Novruz Bayramınız Mübarək

«««

عاشيق گلير سازی وار سازینين مين نازی وار

هر باهارين بير قيشی هر قيشين بير يازی وار

Aşiq gəlır sazı var sazının min nazı var

Hər baharın bir qışı hər qışın bir yazı var

«««

باهار گلر ياز گلر

قيش يئتيشر قار گلر

گونی قارا اولانا

گئنيش دونيا دار گلر

Bahar gələr yaz gələr

Qış yetışər qar gələr

Günı qara olana

Geniş dünya dar gələr

«««

بیر باخیش ـ اوستاد هوشنگ جعفری

tabrizli — Fri, 27 Feb 2009 18:19:18 GMT

هر گئجه من صوبحه كيمی بی قرار

آغلاميشام آغلاميشام زار زار

گؤز ببگيمده گؤرورم من سنی

جمله گؤزل ليك لر اولور تار و مار

گؤيده بولود گؤردو سنی آغلادی

گؤز ياشينی توكدو يئره شار شار

پاكلادی توزدان اوزونو چای چمن

گوللر آچيب اويناغا گلدی باهار

باش گؤتوروب باشلادی سو آخماغا

داش تپه يه چالدی باشين آبشار

دريادا ديل سيز بالغين گؤزلری

قدرت ـ ی حقدن دانيشير آشكار

بير باخيشين عرشی ايشيق لانديرير

يئرده ايشيقدان يارانير شاهكار

لاله گؤزونده نه گؤزل ليك گؤروب

تا گؤز آچان گؤندن اولوب داغدار

گؤيده كی يئلر سنه خاطير اسير

باشين اوجالدير سنه خاطير چنار

بيرده سالارسان منی منسيز ليگه ؟

سال كی گؤزومدن دوشه دار و ندار

سن كی منيم غصه لی قلبيمده سن

آخ گنه من سسله نيرم ، يار ، يار

داد ائله ديم داديمه ائللر گليب

باشيمه يكسر ييغيشيب قونشولار

هر بيری سؤز بير دره دن باشلادی

قارغا كيمی سالديلار هئی قار ـ قار

گاه دئديلر بو يازيغين قلبيدی

يا سرطان دردينه گلميش دوچار

رنگی سولوبدور ساراليب گؤ‍زلری

يا جگريندن قيريليبدير دامار

بو دلی دير بو دلی دير بو دلی

يوخسا نه دن صوبحه كيمی سيزلايار

آغلادی بيچاره قيزيم سؤيله دی

يوخ بابامين دا يئنی بير دردی وار

« من بيليرم ائوده دووارلار بيلير

اؤلدوره جكدير بابامی درد يار »

عماد الدین نسیمی

tabrizli — Sat, 14 Feb 2009 18:39:18 GMT

عمادالدين نسيمی آنادان دؤغولدوغو يئر و ايل بللی دگيل ، بؤيوك بير احتمالا گؤره ١٣٦٩ ميلادی ده شيروان اطرافيندا شاماخی دا دوغولموشدو .

لطيفی تذكره سينده نسيمی نين بغدادين نسيم آدلی يئرينده ، آشيق چلبی ديار بكر ده ، عرب تاريخچيلری تبريز ده ، ممتاز شاماخی دا سؤنرا لار ايسه شيراز و ... شهرلرينده آنادان اؤلدوغونو يازير لار . عراق توركمن لری اونو اؤزلري نين ايلك شاعری ساييرلار .

سيد علی نسيمی تحصيلاتين شاماخی دا آلميش ، دورون علم لرينی ؛ دينلرين تاريخينی ، منطق ، حكمت ، فقه ، عروض ، قافيه ، رياضيات و نجوم اؤيرنميش ، اؤنونجو عصرده بغداد دا دارا چكيلميش حلاج منصور حسينی نين صوفی گؤروشلرينی تبليغ ائده ن نسيمی ايلك شعرلرينی « حسينی » ، « سيد » و « سيد حسينی » تخلصوايله يازميشدير .

حروفيه فرقه سی نين قؤروجوسو اولان تبريزلی فضل الله نعيمی حروفيليگی يايماق اوچون ١٣٨٦ ينجی ايلده شيروانا گلندن سونرا نسيمی اونونلا گؤروشوب تانيش اولموش و اونون شاگردليگينی قبول ائتميش . نسيمی ، نعيمی نين تعليمينی قبول ائدندن سونرا حروفيه طريقتين فكرلرينی تبليغ ائدن شعرلر يازماغا باشلاميش و اؤز تخلصونو اوستادی « نعيمی » نين تخلصوايله اؤيغونلاشديرماق اوچون « نعيمی » ايله هماهنگ سسلنن « نسيمی » تخلصونو قبول ائتميشدير.

١٣٩٤ نجو ايلده فضل الله نعيمی امير تئيمورون اوغلو ميرانشاه طرفيندن الينجه قالاسيندا اؤلدورولدوكدن سونرا اونون وصيت نامه سينه گؤره نسيمی باكيدان آنادولويا گئديب ( بيرينجی سلطان مراد دؤرونده ) بير مدت آنادولودا قالير . آنادولو دا بير چوخ شاعر و اديب لر له گؤروشور ، آرخاداشليق ائدير ، حاكم طبقه لر حروفيلری بورادا دا تعقيب ائديرديلر . بو اوزدن نسيمی حلبه گئتميه مجبور اولور . بو دورده حلب و مصر ده اصيل تورك اولان مملوك لار حكومت ائديرديلر . نسيمی حلبده بير ياندان صنعت و علم طرفدارلاری آراسيندا بؤيوك حرمت و نفوذ قازانير ، اؤ بيری ياندان جسارتلی و حق سئور شعرلينه گؤره روحانيلر و حاكم طبقه لر آراسيندا دوشمنلری آرتير . اونا گؤره نسيمی ني توتوب حبس ائديب و بويوك شكنجه ايله اؤلدورورلر .

نسيمی نين اولومو بارسينده بئله يازيرلار : حلبده شاعرين سئويملی شاگردلريندن بيری اونون :

« حق بين نظری بايد تا روی مرا بيند

چشمی كه بود خودبين كي روي خدا بيند »

( حقی گؤره ن گؤز گركدير كيم ، منيم اؤزومو گؤرسون ـ خودبين گؤز اللهين اوزونو گؤره بيلمز )

بيتی ايله باشلانان شعرينی اوخويورموش .

ـ بو غزل كيميندير ؟

ـ منيم شعريمدير . ـ دئيه جواب وئرير .

بونا گؤره ده گنجين ( جوانين ) اؤلومونه حكم وئريب ، بؤغاريندان آسماق ايسته يير لر ، بو زمان نسيمی اؤزونو اؤرايا چاتديراراق بئله دئيير :

ـ شعر منيم دير . او گنج منيم خاطريم اوچون غزلی اؤزونه اسناد وئرميشدير .

گنجی بوراخيب نسيمی نی توتوب و دريسينی سويولماسينا حكم وئريرلر .

دريسی سؤيو لاندا شاعر چوخلو قان ايتيرديگيندن رنگي سارالير .

ـ رنگين نه اوچون سارالير ؟ ـ دئيه نسيمی دن سوروشورلار .

نسيمی بئله جواب وئرير :

ـ من ابديت افق لرينده دوغان عشق گؤنشييم ، گؤنش باتاندا رنگی سارالير .

روحانيلر دن بيری بئله دئيير :

ـ بو ائله ملعون دور كی ، اونون قانيندان بير دامجي هارا دوشسه ، كسيب آتماق گركير . تصادفا ُ نسيمی نين قانيندان بير دامجی او روحانی نين بارماغينا سيچرايير . جماعت اوندان بارماغينين كسيلمه سينی ايسته يير لر . اؤ ايسه قورخوب بئله دئيير :

ـ من سؤز مثلی دئميشم .

بو زامان آل قانينا بويانان شاعر نسيمی دئيير :

زاهدين بير بارماغين كسسن دؤنوب حقدن قاچار

گؤر بو مسكين عاشقی ، سر پا سؤيارلار آغلاما

بئله ليك له نسيمی ١٤١٧ ينجی ايلده حلبده فاجعه لی شكل ده اؤلدورولدو .

اونون قبری بو گون حلبده زيارتگاه دير .

نسيمی تورك ، فارس و عرب ديلينده شعر دئييب ، آمما اونون عربی شعر ديوانی ايتيب . نسيمی نين ديوانی دؤنه ـ دؤنه چايا گئديب . نسيمی شعر لرينده نظامی ، مولوی ، عطار و حافظ دن تأثير آليب و اؤزوندن سونرا كی شاعر لرده او جمله دن حبيبی ، كشوری ، حقيقی ، فضولی ، ختايی ( خطايی ) ، قوسی ، غيبی ، محيطی و جعفری ده چوخلو تأثير قويوب .

اوستاد هوشنگ جعفری دن بیر گوزل غزل

tabrizli — Sat, 24 Jan 2009 15:09:18 GMT

باخدیم دالیسیجا یار گئدنده

بیر یولدا دئدیم باخار گئدنده

باخدی قاپیدان گئچنده گولدو

بیلمیردی اوره‌ک‌ اومار گئدنده

باغلاندی دیلیم اوره‌کدن آمما

آز قالدی چئکم هاوار گئدنده

گئتمه ، گئدیسن ؟ یاواش یاواش گئت

جانیم بیلیسن چیخار گئدنده

دوندر گؤزونو ، خومار خومار باخ

قویما منی ده ، خومار گئدنده

سن سیزلیگه دؤزمه‌گیم چتیندی

گل جانیمی آل قوتار گئدنده

سندن سورا عشقی نئیلیرم من

آل عشقینی ده آپار گئدنده

مهر ایله نوازش ائیله بلکه

گول بیتسین اوره‌کده ، قار گئدنده

من گؤر نه دئییردیم اؤز اؤزملن

قول بوینوما بیر سالار گئدنده

بیچاره اوره‌ک بولود کیمین دیر

گؤردوکجه سنی دولار گئدنده

دای « جعفری » بسدی شعر یازماق

سندنده بیر آد قالار گئدنده

کیم چئگنینه آلدی سالدی خلعت

سؤز اوستادی ، شهریار گئدنده

ایراندا هونر دیلنچی لیک دیر

باخما کی تاپار ویقار گئدنده

ستارخان

tabrizli — Wed, 14 Jan 2009 19:46:26 GMT

حال مجذوبيم گؤروب ، قارء ، دئمه ديوانه دير ،

نعرۀ شوريده می ظن ائتمه بير افسانه دير ،

شاعرم ، طبعيم دنيز ، شعر تريم دردانه دير ،

بهجتيم ، عيشيم ، سروريم ، وجديم احرارانه دير ،

انجذابيم جرئت مردانه مردانه دير ،